Bakýmlý Bayan

Açlýk duygusunu gidermek ve karýn doyurmak için yemek yemenin iyi beslenme olmadýðýný, karýn doyurmanýn normal büyüme ve geliþmeyi saðlamadýðý gibi saðlýðý da korumadýðýný söyleyen Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi (ÇOMÜ) Su Ürünleri Fakültesi Avlama ve Ýþleme Teknolojisi Öðretim Üyesi Doç. Dr. Fatma Arýk Çolakoðlu, balýðýn anne sütünden sonra en deðerli besin kaynaðý olduðunu belirtti.


Balýk etinin ucuz protein ve enerji kaynaðý olduðunu belirten Doç. Dr. Çolakoðlu, kolay sindirilebilir, protein, doymamýþ yað asitleri, iyot ve selenyum kaynaðý olmasý nedeniyle balýðýn beslenme açýsýndan çok deðerli olduðunu kaydetti. Dengeli beslenmenin esas öðesinin protein olduðunu belirten Doç. Dr. Çolakoðlu, "Anne sütü biyolojik deðer açýsýndan 100 olarak kabul edilirse takip eden sýralamada 93 ile deniz balýðý geliyor.

Balýk, anne sütünden sonra en deðerli besindir. Normal þartlarda 200 gram tüketilen balýketi, bir insanýn günlük protein ihtiyacýnýn yüzde 70`ini karþýlamaktadýr" dedi.

 

Doðal bir aðrý kesici olan anne sütünün aþý sonrasý da etkili olacaðýný söyleyen uzmanlar; "Morfin benzeri bu doðal maddeler, sakinleþtirici etkileri yanýnda aðrý dindirici özelliklere de sahiptir'' uyarýsýnda bulunuyor.

Çocuk Saðlýðý ve Hastalýklar Uzmaný Dr. Turgay Baz, her bebek için en ideal besinin anne sütü olduðunu, bebeðe ilk altý ay sadece anne sütü verilmesi gerektiðini kaydetti. Annenin ilk sütü olan 'kolostrum'un da bebeðin ilk aþýsý olduðunu belirten Dr. Baz, ''Ýlk süt bebeðe mutlaka verilmeli. Ayrýca normal doðum yapan her annede, doðumdan hemen sonra bebeðin çýplak olarak annenin göðsüne yatýrýlmasý, emme baþlayýnca sütün daha erken ve bol gelmesine neden olur. Mamalarda baðýþýklýk sistemine ait hiçbir madde bulunmaz. Anne sütü içerdiði bazý enzimlerle bebeðin daha kolay hazmetmesini saðlar. Anne sütü inek sütünden daha az protein içermesine karþýn, içindeki tüm protein bebeðin dolaþýmýna geçer. Anne sütüyle bir ay ve daha uzun süreli beslenme hem gýda alerjileri hem de solunum yolunda ortaya çýkan alerjilere karþý koruyucudur. Egzamaya karþý koruyucu etki, özellikle altý ay ve daha uzuns üre anne sütüyle beslenen bebeklerde daha belirgindir. Anne sütünün hasta bir bebek için en ideal besin kaynaðý olduðu unutulmamalýdýr. Anne sütünün baðýrsaklar üzerinde düzenleyici etkileri vardýr. Bu nedenle ishalli bebeklere verilmesi tedaviye katkýda bulunur" dedi.

Solunum yollarýyla ilgili sorunlar yaþandýðýnda da mamayla beslemenin bebekte balgam ve yapýþkan salgýlarýn artmasýna neden olduðunu söyleyen Dr. Turgay Baz, "Anne sütü enfeksiyonlarý tedavi edici özelliðe sahiptir ve salgý artýþýna neden olmaz'' diye konuþtu.

Trakya Üniversitesi Týp Fakültesi Halk Saðlýðý Ana Bilim Dalý Baþkaný Prof. Dr. Faruk Yorulmaz, ABD’de yapýlan bir araþtýrmanýn, klasik müzik dinleyen bebeklerin daha çabuk büyüdüðünü ve daha uyumlu olduklarýný gösterdiðini bildirdi.

Prof. Dr. Faruk Yorulmaz, müziðin kiþinin psikolojisini ve beden saðlýðýný çok yakýndan etkilediðini söyledi. Araþtýrmalarýn, iþ yerlerinde çalýnan hafif ve hareketli müziðin, çalýþanlarýn yaptýklarý iþe konsantrasyonunu ve iþ baþarýsýný çok önemli ölçüde artýrdýðýný gösterdiðini belirten Yorulmaz, bu nedenle eski çaðlardan beri insanlarýn acýlarýný, sevinçlerini, ayrýlýklarýný, kavuþmalarýný, mutluluklarýný hep müzikle ifade ettiðini kaydetti.

Müziðin stresi ve sýkýntýyý azaltarak ruh saðlýðýný da koruduðunu anlatan Yorulmaz, anne karnýndayken müzik dinletilen bebeklerin psikolojik geliþimlerinin daha iyi olduðu, hýrçýn davranýþlar yerine daha uyumlu davranýþlar sergilediklerinin gözlendiðini söyledi.

ABD’de yapýlan bir araþtýrmada klasik müzik dinleyen bebeklerin daha çabuk büyüdüðü ve daha uyumlu olduklarýnýn gözlemlendiðini bildiren Yorulmaz, “Klasik müzik çalýndýðýnda bebeklerin kalp atýþlarý ve nefes alýp vermelerinin daha düzenli hale geldiði belirlenmiþtir” dedi.

Klasik müziðin iþtah açtýðýný ifade eden Yorulmaz, þunlarý kaydetti:
“Türkler ruh hastalýklarýnýn tedavisinde uzun süre müzikten faydalanmýþlar, hatta ruh hastalýklarý dýþýnda pek çok baþka hastalýkta da müzik tedavisi ile ilgili yazýlar yazmýþlardýr. Doðru seçilmiþ bir müzik, insanýn daha mutlu bir hayat yaþamasýna yardýmcý olur. Ruhsal olarak sýkýntý veren, üzücü, stresi artýrýcý, ayrýlýk, ölüm, kötü kader gibi ifadelerle insaný ümitsizliðe, çaresizliðe ve olumsuz durumdan kurtulmak için çaba göstermekten kaçýnmaya götüren müzik parçalarý toplumsal ruh saðlýðýmýzý tehdit etmektedir. Çoðunlukla bu tür müzik parçalarýný dinlemeyi tercih eden insanlarda, kötümser ruh hali kiþiliklerine ve yaþadýklarý hayata da yansýmakta, bu karamsar, ümitsiz ruh hali tüm hayatlarýný, dünyaya ve olaylara bakýþ açýlarýný etkilemektedir.”

SSK’lýlarýn da tüp bebek uygulamasýndan yararlanabilmesinin önünün açýlmasýyla, Türkiye’de þu anda yaklaþýk 2 milyon kadýnýn tüp bebek için ilgili merkezlere baþvurduðu belirtiliyor.

Ufuk Üniversitesi Týp Fakültesi Dr. Rýdvan Ege Hastanesi Kadýn Hastalýklarý ve Doðum Anabilim Dalý Baþkaný Prof. Dr. Recai Pabuçcu, Saðlýk Bakanlýðý’nýn Haziran ayýnda SSK hastalarýnýn da Emekli Sandýðý ve Bað-Kur’lular gibi tüp bebek uygulamasýndan yararlanabilmesinin önünün açýlmasýyla, tüp bebek için hastanelere ve tüp bebek merkezlerine yapýlan baþvuru sayýsýnda önemli ölçüde artýþ olduðunu söyledi.

Devletin, Emekli Sandýðý, Bað-Kur ve SSK’lý hastalara tüp bebek tedavisi için 1260 YTL’lik yardým yaptýðýný ve ilaç masraflarýnýn yüzde 80’ini karþýladýðýný anýmsatan Pabuçcu, Türkiye’de þu anda yaklaþýk 2 milyon kadýnýn tüp bebek için beklediðini bildirdi.

Pabuçcu, Türkiye’de ilk tüp bebek uygulamasýnýn 1989 yýlýnda yapýldýðýný belirterek, “Ülkemizde, o tarihten bugüne kadar tüp bebek yöntemiyle 30 bin canlý bebeðin dünyaya geldiði sanýlýyor” dedi.

“35 YAÞ ÜSTÜ HASTA SAYISI ARTTI”
Tüp bebek uygulamasýnýn 7-8 bin YTL’ye mal olduðu için maddi sýkýntý çeken hastalarýn tüp bebek uygulamasýndan yararlanamadýðýný ifade eden Pabuçcu, þöyle konuþtu:
“Bu ücreti veremeyen aileler, tüp bebek merkezlerine þimdi müracaat etmeye baþladý. Ancak geçen bu süre içinde, anne olmak isteyenlerin yaþý ilerledi. Tedavinin baþarýsýnda anne yaþý çok önemli. Beklenilen bu süre zarfýnda anne yaþý 38’in üzerine çýkmýþ durumda. Þu an tüp bebek merkezlerine yapýlan müracaatlar içerisinde 40-45 yaþ aralýðýnda çok sayýda hasta var. Bu yaþ aralýðýnda, tedavinin baþarýlý olma olasýlýðý çok düþük. Bu durum hem hasta hem hekim açýsýndan moral bozucu. Ýdeal olaný 35 yaþýn üstünde olmamak ama 40-43 yaþýndaki hastalarý da kabul ediyoruz, 43 yaþ üstünü ise tedaviye almýyoruz. 40-43 yaþ grubundaki hastalarda baþarý oraný yüzde 10’u geçmiyor. Bu yaþ grubundaki her 10 kadýndan biri gebe kalýyor ancak bunun çoðu düþükle sonuçlanýyor.”

Bu gruptaki kadýnlarda yumurta sayýsýnýn az ve kalitesinin düþük olduðunu ifade eden Pabuçcu, tedavinin baþarýsýnýn iyi yumurtaya baðlý olduðunu kaydetti. Pabuçcu, düþük kaliteli spermin yumurtayý dölleyebildiðini ifade ederek, “Sperm kaliteli olur, yumurta kalitesiz ise baþarý þansý çok az” dedi.

Erkekte sperm yapýmýnýn sürekli olduðunu, ama kadýnlarýn var olan yumurtayý kullandýklarýný, yeni yumurta yapma þanslarýnýn olmadýðýný anlatan Pabuçcu, anne karnýndaki 5 aylýk bir kýz bebeðin her iki yumurtalýðýnda 7 milyon yumurta bulunduðunu, bunlarýn daha doðarken 6 milyonunun kaybedilerek bir milyona, 13 yaþýndayken 700 bine, 35 yaþýnda ise 25 bine indiðini kaydetti. Pabuçcu, “38’li yaþlardan sonra sadece yumurtalýklarýn içindeki yumurta rezervleri azalmayýp, dýþarýdan bu yumurtalarýn uyarýlmasý için verilen ilaçlara da duyarlýlýk çok azalmaktadýr” diye konuþtu.

“YUMURTALIK OPERASYONU GEÇÝRENLER RÝSKLÝ”
Pabuçcu, çikolata kisti olanlarýn, günde 10’dan fazla sigara içenlerin, fazla miktarda kafein-alkol tüketenlerin, erken menopoz riski olanlarýn, genetik faktörlerin ve genç yaþta yumurtalýk operasyonu geçirenlerin çocuk sahibi olmak için riskli gruba girdiklerini söyledi.

“Ýlk çocuðu geç yaþta yapmak kýsýrlýða etki ediyor” uyarýsýnda bulunan Pabuçcu, kadýn yaþýnýn 30’un üzerinde olmasý, aðrýlý adet görmesi ve çiftlerin çocuk sahibi olmayý planlamasýndan sonraki bir yýl içerisinde gebeliðin olmamasý ve tedavi ile yumurtalýklarýn uyarýlmasý sýrasýnda kaliteli yumurta elde edilememesi durumunda en kýsa zamanda tüp bebek merkezlerine gidilmesi gerektiðini kaydetti.

Pabuçcu, Türkiye’de kýsýrlýðýn dünyadaki rakamlarla eþ deðer olduðunu belirterek, “Ülkemizde kýsýrlýk oraný yüzde 15. Her 100 çiftin 15’i bir yýl sonunda gebe kalamýyor. Türkiye’de þu anda kýsýrlýk oranýnýn artmýþ gibi görünmesi, ekonomik nedenlerle çiftlerin tüp bebek uygulamasýna baþvuramamasýndan kaynaklanýyor” dedi.

Kýsýrlýk sorunu olan erkeklerin de tedavi olmak için zaman kaybetmesinin sýkýntý yarattýðýnýn altýný çizen Prof. Dr. Recai Pabuçcu, kadýnlarýn yaþýnýn bu süre içinde riskli sýnýrlara geldiðini kaydetti.